Gönderen Konu: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.  (Okunma sayısı 16342 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

ismail_ural

  • Ziyaretçi
kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« : Ocak 17, 2012, 02:27:44 ÖS »
bir arkadaşımdan 80 tane kaz yumurtası geldi.  yumurtala rı makinaya koyucam ama  tavuk gibi mi  başka ayrıntısı var mı  nem ve  günlük çevirme  ne olmalı bilgisi olan var mı.

ahmet tolga anıl

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #1 : Ocak 17, 2012, 02:53:38 ÖS »
ben bir keresinde kaz yumurtası çıkarmıştım. aynı tavuk yumurtasına uyguladığım nem ve sıcaklıkta. ama tavuk yumurtasında ki randımanı alamadım.

Yılmaz Yavuz

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #2 : Ocak 17, 2012, 03:03:17 ÖS »
İsmail Abi daha önce de bu konuyla ilgili konu açılmış ve görüşler paylaşılmıştı. Keşke onları inceledik ten sonra böyle bir başlık açsaydın. Her neyse internett en alınan bir dökümanı aynen kopyalıyorum. Hangi siteden alıntı olduğunu bilmiyoru m maalesef.

KAZLARDA DÖLVERİMİ ve KULUÇKA RANDIMANI

1. GİRİŞ
2. YUMURTA VERİMİ
3. YUMURTALA RDA DÖLLÜLÜĞÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
3.1. Barınak Şartları
3.2. Canlı materyall e ilgili faktörler
4. YUMURTALA RIN TOPLANMAS I, TEMİZLENMESİ VE MUHAFAZAS I
4.1. Yumurtala rın toplanması
4.2. Kirli yumurtala rın temizlenm esi
4.3. Yumurtala rın depolanma
4.4. Kuluçkalık yumurtala rın seçilmesi
5. KULUÇKA
5.1. Doğal kuluçka
5.2. Suni kuluçka
5.3. Kuluçka randımanını etkileyen faktörler
6. KULUÇKAHANEDE UYGULANAC AK İŞLEMLER
6.1. Fumigasyo n
6.2. Kuluçka makinalarında uygulanan işlemler
6.3. Kuluçka kusurları
7. SONUÇ
8. KAYNAKLAR

1. GİRİŞ
Kaz yetiştiriciliği ülkemizde fazla bilinmeme kle birlikte birçok Avrupa ülkesi ile Amerika, Çin ve Kanada’da yaygın olarak yapılmaktadır. Ülkemizde ise kaz yetiştiriciliği daha çok Doğu Anadolu, Orta Anadolu ve İç Ege bölgesi köylerinde önemli bir yer tutmaktadır (Parkhurst ve Mountney 1987, Coşkun ve ark. 1997).
Kaz yetiştiriciliğinde en önemli problemle rden biri kuluçkadır. Kazların az sayıda yumurta üretmeleri ve doğal kuluçka sırasında yumurtlam amaları kaz yetiştiriciliğinde suni kuluçkanın önemini arttırmaktadır. Kaz yumurtala rının kuluçka işlemleri diğer kanatlılarınkinden farklılıklar gösterir. Bu farklılıklara dikkat edilip kuluçka işlemi sırasında yerine getirilme zse kuluçka randımanı düşer. Kazlarda yaklaşık % 75 olan kuluçka randımanı suni kuluçka için gerekli olan işlemler yapılmadığı taktirde % 40’lara kadar düşmektedir (Nowland 1997).
2. YUMURTA VERİMİ
Yumurta verimi üzerine ırk, yaş, besleme, aydınlatma, havalandırma, barınak ve iklim şartları gibi faktörler etkilidir . Kazlarda yumurta kabuğu oluşturmak uzun zaman aldığı için genelde gün aşırı yumurtlar lar. Fakat bazen peş peşe yumurtladıkları günler de görülür.
Yumurta verimi yılın erken dönemlerinde başlar ve asıl yumurtlam a periyodu ilkbahardır. Kazlar yumurtlam aya başladıktan 5-6 hafta sonra en yüksek verim düzeyine ulaşırlar. Yumurtlam a genellikl e Ocak-Şubat aylarında başlar Haziran-Temmuza kadar sürer. Çin kazı kışın da yumurtlay abilir (Graves 1985, Feltwell 1992).
Kazlar, ırklara göre farklılık göstermekle birlikte ortalama olarak bir sezonda 15-60 yumurta verirler. Bazı Çin, Roman ve Toulouse ırkları ise daha fazla yumurta verebilir ler. Günümüzde yetiştirilen bazı kaz ırklarının ortalama yumurta verimleri Tablo 1’de verilmiştir (Feltwell 1992, Ensminger 1992, Anonim 1997).
Tablo 1. Kaz ırkların yıllık ortalama yumurta verimleri (Graves 1985, Nowland 1997).
Kaz ırkı Yumurta sayısı (adet)
Mısır 6-8
Buff 20-40
Afrika 30-40
Toulouse 35
Emden 40
Pilgrim 35-45
Çin 50
Yumurta verimini artırmak için kaz ırkları arasında çeşitli melezleme ler yapılmıştır. Bunlar arasında Çin kaz ırkının, Toulouse yada Emden kaz ırkları ile melezlenm esi sonucu iyi yumurta üreten ve karkas randımanı iyi olan hayvanlar elde edilmiştir (Graves 1985, Nowland 1997).
3. YUMURTALA RDA DÖLLÜLÜĞÜ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Bir yumurtanın makinaya konulmada n önce onu kırmaksızın döllü olup olmadığını anlamanın hiç bir yolu yoktur. Bu nedenle bir damızlık sürüde döllülük oranının yüksek tutulması birçok yumurtanın zayi olmasını engelleye cektir. Döllülüğü etkileyen faktörleri iki ana başlık altında inceleyeb iliriz.
3.1. Barınak Şartları
Kazları barındırmak için gösterişli barınaklara gerek yoktur. Kazlar sadece yaşamlarının ilk ayında rahat ve su geçirmez barınaklara ihtiyaç duyarlar. Kazlar, benzerler i olan ördekler ve kuğular dikkate alındığında barınakta yaşamaya daha meyillidi rler. En soğuk kış aylarında bile dışarıda kalmayı tercih ederler. Eğer barınak olarak kullanılacak alan kuru ise, uygun bir havalandırma, iyi bir aydınlatma ve kurak olmayan bir yer küçük bir sürü için yetiştirme alanı olarak kullanılabilir. İyi bir temizlik ve dezenfeks iyon yapabilme k için beton veya ahşap zeminli barınaklar tercih edilebili r (Hamre 1980, Gleaves19 97).
3.1.1. Aydınlatma
Kazlarda aydınlatma programı uygulaması yumurta üretimini ve döllüğü teşvik eder. Işıklandırma programına sürü yumurtlam aya başlamadan 3-4 hafta önce başlanmalıdır. Kazların barındıkları yerde her gün 14 ila 16 saat aydınlatma yapılabilir. Bu aydınlatma süresi verim düşerken ve gün uzunluğu azalırken olumlu etkiye sahiptir (Anonim 1997, Gleaves19 97)
3.1.2. Havalandırma
Barınak içerisinde iyi bir havalandırma; yaz aylarında fazla ısınmayı, kış aylarında ise terlemeyi önlemek için gereklidi r. İyi bir havalandırma için kapı ve pencerele r gündüz saatlerin de açık bırakılabilir. Genellikl e ek ısıtmaya ihtiyaç duyulmama kla birlikte barınak içerindeki sıcaklığın +4 °C’nin altına düşmemesi verimi artırıcı bir etkiye sahiptir (Saghy 1994).
3.1.3. Folluk
Yumurta kırıklarının insidensi ni azaltmak ve yumurtala rın düzenli olarak elde edilebilm esi için folluk hazırlanmalı ve buraya yumurtlam aları için kazlar teşvik edilmelid ir. Hatta folluk dışında yumurtladıkları yerlere yeni folluklar yapılarak buralara yumurtlam a konusunda da kazlar teşvik edilebili r. Çünkü folluk dışına oldukça fazla yumurta yumurtlan maktadır. 3 dişi kaz için bir folluk hesaplanır. Kazların kendileri nin follukları hazırlaması isteniyor sa, avluya ve barakaya ot balyaları konularak kendileri nin doğal folluk yapmaları sağlanır. Kazlara hazırlanacak folluk alanı 60 X 60 cm yada 50 X 50 cm ebadında ve yüksekliği 45 cm dolayında olmalıdır. Ağır cüsseli ırklarda taban alanı hafif cüsseli ırklara göre biraz daha geniş olmalıdır. Folluklar da üst veya ön kısım yapmaya gerek yoktur. Folluk 7.5-10 cm kalınlığında altlıkla kaplanmalıdır. Folluk için uygun altlık materyali olarak saman yada talaş gibi maddeler kullanılabilir. Eğer uzun bir kümes kullanılıyorsa follukların kümes boyunca uzatılması en iyi yoldur (Graves 1985, Mercia 1995, Nowland 1997).
3.1.4. Altlık
Kaz barınağının tabanı 7.5-10 cm kalınlığında bir altlıkla kaplanmalıdır. Altlık materyali olarak talaş ve ince kıyılmış saman kullanılabilir. Kazlar pis yerlerde uyumaya meyilli hayvanlar dır. Bu yüzden altlık günlük olarak kontrol edilmeli, nemli ve ıslak altlık sık sık kaldırılarak yerine yeni altlık serilmeli dir. Altlık olarak kullanılan materyall er kesinlikl e küflü olmamalıdır (Hamre 1980, Nowland 1997, Gleaves19 97).
3.1.5. Suluk
Su, genellikl e barınak dışında kovalarda n, yalaklard an veya otomatik suluklard an sağlanır. Suluklar, kazın hem gagasını hem de başını daldırması için yeterli derinlik ve genişlikte olmalıdır. Sulukların üzeri tel ile örtülmeli ve yerdeki suluklar, altlığın kuru tutulmasına yardımcı olmak için tahta bölmeli platforml ar üzerine konulmalıdır. Eğer suluklar dışarıda ise ve gece su verilmiyo r ise gece kazlara yem de verilmeme lidir. Aksi takdirde kazlarda boğulmalar meydana gelebilir . Soğuk havalarda kazlara su sağlamak bir problem olabilir. Kar olmadığı durumlard a en azından iki günde bir temiz su sağlanmalıdır. Otomatik suluklar kullanılıyorsa donmayı önlemek için suyun ısıtılması gereklidi r. (Graves 1985, Anonim 1997).
3.2. Canlı materyall e ilgili faktörler
3.2.1. Yaş ve Verim Yılı
Kazların 1 yaşında verime sokulması idealdir. Bazı üreticiler kazlarını 2 yaşında verime sokarlar. Fakat kesinlikl e damızlık sürü yedi aylık olmadan verime sokulmama lıdır. Aksi halde bu kazlardan küçük yumurta ve düşük kuluçka randımanı elde edilir (Nowland 1997). Kazlar 10 yıl kadar yumurta verebilme lerine rağmen ekonomik olarak 5 yıl elde tutulmalıdır. İkinci ve 3. verim döneminde pike çıkılır, daha sonraki dönemlerde azalmaya başlar. Kazların, 2. ve 3. verim dönemindeki yumurtala rı da diğer dönemlere göre daha büyüktür. Erkek kazların 5-6 yıl damızlık olarak kullanılması idealdir. Erkeklerd e üreme performan sı dişilerden daha önce düşmektedir (Parkhurst ve Mountney 1987, Anonim 1997, Gleaves19 97).
Döllülük yaşla birlikte artmaktadır ancak yumurtada n civciv çıkışı 2. verim döneminde azalmaya başlar. Döllülük ve yumurtada n çıkış oranının düşük olduğu yerlerde yaşlı erkek kazların daha genç erkeklerl e yer değiştirilmesi gereklidi r. Serbest çiftleşmenin uygulandığı yerdeki erkek kazlar ya dövüşerek performan slarını azaltmakt a yada diğer çiftleşmeleri engelleye rek sürü performan sını düşürmektedirler. Bu kazlar yumurta verimini düşürürler ve döllülük oranının düşmesine de neden olurlar (Ensminger 1992, Anonim 1997).
3.2.2. Irk
Almanya da 1000 kaz üzerinde yapılan bir çalışmada; Alman, Çek, İtalyan, Alman X Çek ve Alman X İtalyan kaz ırkları, 1 ve 6. yıllar arası yumurta verimi ve kuluçka randımanı bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucuna göre yumurta veriminin ve kuluçka randımanının 2. verim döneminde pik yaptığı tespit edilmiştir. Bu dönmede yumurta verimi ortalaması sırasıyla 62, 66, 68, 72 ve 75, kuluçka randımanı ortalaması sırasıyla % 81, 82, 84, 87 ve 89 olarak bulunmuştur. Ayrıca kazların Nisan ve Mayıs aylarında diğer aylardan daha fazla yumurta verdikler i tespit edilmiştir (Golze 1991).
3.2.3. Besleme
Damızlık kazlarda aşırı yağlanma istenmeye n bir durumdur. Aşırı kilolu erkek kazların fertilite sinde azalma görülerken, dişi kazlarda sarkık karın, fazla miktarda çift sarılı ve ince kabuklu yumurta verimi görülür. Aşırı şişmanlığı önlemek amacı ile sadece aşırı soğuk kış aylarında ve yumurtlam a döneminde serbest yemleme, diğer dönemlerde ise kısıtlı yemleme uygulanma lıdır. Damızlık kazlara mısır yedirilme si tavsiye edilmez. Fazla mısır verilirse hayvanlar da yağlanmaya bağlı alarak dölverimi ve yumurta verimi düşebilir (Parkhurst ve Mountney 1987, Coşkun ve ark. 1997).
3.2.4. Çiftleşme
Doğal Çiftleşme: Kazlar eş seçimine dikkat ederler. Bazı evcil ve yabani kazlar tek eşli olarak yaşarken, diğer kazlar genellikl e 1 erkek ve 2-4 dişiden oluşan gruplar halinde yaşarlar. Dişi sayısı bazen 5’e kadar çıkabilir. Damızlık kazlarda erkek/dişi oranı, hayvanın büyüklüğüne bağlı olarak değişiklik gösterir. Genellikl e hafif cüsseli ırkların erkekleri büyük cüsseli ırklara nazaran daha çok dişi ile çiftleşebilirler.
Erkek ve dişi bir kez başarılı bir şekilde çiftleşirlerse birbirler ini kabul ederler. Hayvan sayısının fazlalığı durumunda eş değiştirmek zorunda kalınması halinde oluşabilecek sıkıntılardan sakınmak için erken zamanda oluşmuş olan çiftleşme grupları mümkünse diğer gruplarda n ayrılmalıdır. Çiftleşme grupları, yetiştirme sezonunun başlamasından 2-3 ay önce oluşturulmalıdır. Çiftleştirme grupları bu kadar uzun süre önce bir araya getirilem iyorsa en azından bir ay önce gruplar oluşturulmalıdır. Yumurtlam a dönemi öncesi ve sırasında genel değişiklikler yapılmamalıdır. Yumurta döneminin başlamasından sonra yapılan değişiklikler sürüde döllülüğün düşmesine neden olmaktadır (Hamre 1980, Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Nowland 1997).
Kaz yetiştirmede her zaman bir havuz veya nehir gerekli değildir. Bazı ağır cüsseli ırkların suda daha iyi çiftleştikleri ve döllülük oranının daha iyi olduğu belirlenm iştir. Fakat kazlar kuru zeminde de çok iyi bir şekilde çiftleşebilirler. Kazların çoğu sabah erken saatlerde yumurtladıkları için, sabahın geç saatlerin e kadar yüzecekleri yere göndermemek en iyi uygulamadır. Aksi halde yumurtala r kaybolabi lir (Graves 1985, Nowland 1997).
Suni tohumlama: Ağır cüsseli kaz ırkları için, bir erkek kaz üç dişi kazdan daha fazlasıyla çiftleşemez. Bir sürünün bakım maliyeti fazla yem tüketimi nedeniyle pahalıya mal olabilir. Bunu dikkate alarak suni tohumlama uygulamal arı kazlarda da geliştirilmiştir ve suni tohumlama teknikler i başarılı bir şekilde uygulanma ktadır.
Suni tohumlama dan sonra 10 gün süreyle döllü yumurta verebilir ler. Genel olarak tohumlama dan sonra 3 döllü yumurta alınabilir. Erkek kazlardan her 3 günde bir sperma alınabilir ve bu sperma 12 dişi kazda kullanılabilir. Suni tohumlama 6 günde bir tekrarlan malıdır (Nowland 1997).

Yılmaz Yavuz

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #3 : Ocak 17, 2012, 03:04:18 ÖS »
4. YUMURTALA RIN TOPLANMAS I, TEMİZLENMESİ VE MUHAFAZAS I
Yumurtala rın toplanması ve muhafazası sırasında uygulanan işlemler kuluçka randımanını çok fazla etkilemek tedir. Bu nedenle yumurtala rın toplanması, tasnifi ve muhafazası sırasında çok dikkatli davranmak gereklidi r.
4.1. Yumurtala rın toplanması
Özellikle soğuk havalarda yumurtala r günde 2 kez toplanmalıdır. Yumurtala rın günde iki kez toplanması; kazların gurk yatmasını önler, daha fazla yumurta vermeleri ni teşvik eder, yumurtala rın kırılması ve aşırı kirlenmes i önlenir (Anonim 1997, Gleaves19 97).
4.2. Kirli yumurtala rın temizlenm esi
Kaz yumurtala rından maksimum kuluçka randımanı elde etmek için yumurtala r kirlerind en temizlenm elidir. Dünya’ya gelen bir yumurta, çok hızlı bir şekilde çevrede bulunan mikroorga nizmalar tarafından kontamine edilir. Bu nedenle aşırı kirli yumurtala rın temizlenm eleri ve dezenfeks iyonları imkansız olduğu için kuluçkalık olarak kullanılmazlar. Az kirli yumurtala r temizlend ikten ve dezenfekt e edildikte n sonra temiz görünümlü yumurtala r ise dezenfekt e edildikte n sonra kuluçkalık olarak kullanılabilir. Yumurtala rın dezenfekt e edilmesi kabukta bulunan mikroorga nizmaların ölmesini sağlayacaktır (Feltwell 1992, Aksoy 1994).
4.2.1. Kuru temizleme
Yumurtala r yumurtlan dıktan sonra en kısa zamanda toplanılmalıdır. Toplanan pis yumurtala r tel fırça ile kuru bir şekilde temizleni r ve temiz nemli bir kumaşla silip kurutulur (Feltwell 1992, Saghy 1994).
4.2.2. Yıkama
Kaz yumurtala rının yıkanması sırasında genel bir kural olarak yumurta suyunun sıcaklığı asla yumurtanın sıcaklığından az olmamalıdır. Aksi taktirde yumurta içeriğinin büzüşmesi sonucu kabuktaki porlardan su ve mikroorga nizmalar yumurta içine girebilir ve çoğalabilirler. Böyle yumurtala r kuluçka makinasında patlayara k tüm ortamı mikroorga nizmalarl a bulaştırabilirler. Bu da kuluçkanın başarısını azaltır. Kaz yumurtala rının dezenfekt anlı ve ılık bir suda en uygun yıkama sıcaklığı olarak 38-46C tavsiye edilmekte dir. En iyi sonuçlar yumurtala r toplandıktan sonra derhal yıkanması ile elde edilir (Feltwell 1992, Mercia 1995).
Yumurtala rın farklı bir şekilde yıkanması ise şu şekilde yapılır. Yıkama suyunun sıcaklığı yumurtanın sıcaklığından biraz fazla olacak şekilde ayarlandıktan sonra yumurtala r burada üç dakika bekletili r ve yıkanır. Sonra temiz ve yumuşak bir kumaş parçası ile kurulanır. Kurulamanın ardından üç dakika % 2’lik formalin solüsyonu içinde bekletile n yumurtala r tepsileri ne dizilerek havada kurumaya terk edilirler (Saghy 1994).
4.3. Yumurtala rın depolanma
Kuluçkalık yumurtala r, folluktan toplanmal arının ardından kuluçka makinasına girinceye kadar geçen sürede belirli koşulları taşıyan yerlerde muhafaza edilmelid irler. Yumurtala r kuluçka makinalarına konulana kadar depolandıkları yerlerde çeşitli işlemlere tabii tutulurla r. Yumurtala rın depolanma sı sırasında, depolama süresi, depolama şekli ve pozisyonu önemlidir.
4.3.1. Depolama süresi
Kuluçkalık yumurtala r birkaç günden daha fazla elde tutuluyor sa, kuluçka randımanını artırmak için günlük olarak çevrilmeleri gerekir. 6-7 günden daha fazla elde tutulan yumurtala rda kuluçka randımanı düşer. Bununla birlikte uygun şekilde depo edildiğinde 10-14. güne kadar başarılı sonuçlar alınabilmektedir. Ancak kısa süreli depolamal ar çok daha iyi sonuçlar vermekted ir (Ensminger 1992, Mercia 1995, Gleaves19 97).
4.3.2. Depolama şekli ve pozisyonu
Yumurtala r kuluçka makinasına konulana kadar % 70-75’lik rutubet ve 12-16C’de depo edilmelid ir. Uzun süreli depolamal arda sıcaklık 7-10C’ye kadar indirilme li ve birinci haftadan sonra yumurtala r günlük olarak çevrilmelidir. Çevirmedeki amaç sarının yumurta kabuğuna yapışmasını engelleme k içindir. Büyük işletmelerde kuluçka için yumurtala rın depo edildiği yerlere bir klima tertibatı ve soğutma kabini yapılması idealdir (Parkhurst ve Mountney 1987, Gleaves19 97).
Bekletilm iş yumurtala rda, makinaya konulmada n önce ön ısıtma yapılmasının önemli bir yararı vardır. Böylece embriyo ön ısıtma süresi içinde yavaş yavaş kendine gelmekte, hem de kuluçka süresi bir ölçüde normale yaklaştırılmaktadır. Ön ısıtma, ön gelişim odasında en az 24 saat 18-22°C sıcaklığa sahip bir odada yapılmalıdır. Ancak birdenbir e 6-7 °C’lik ısı farklılıklardan kaçınılmalıdır (Akman ve Yıldırım 1995, Petersime).
4.4. Kuluçkalık yumurtala rın seçilmesi
Kazların üretmiş olduğu yumurtala rın hepsi kuluçkalık özelliğe sahip değildir. Kırılmış, iyi olmayan veya kirlenmiş yumurtala r toplanmayı takiben yemeklik olarak tüketilebilir. Yumurtala r dış görünüş ve iç yapı bakımından bazı kusurlara sahip olabilir. Böyle kusurlu yumurtala r kuluçkada kullanılmaz.
Kuluçkalık yumurtala rdaki dış yapı kusurları; aşırı kirli, çatlak ve kırık yumurtala r, çok büyük (205 g’ın üzerinde) ya da çok küçük yumurtala r (120 g’ın altında), yuvarlak veya sivri yapılı gibi normal şeklinden ayrılmış yumurtala r, ince ve pürüzlü kabuğa sahip olan yumurtala r. İç yapı kusurları ise; çift sarılı yumurtala r, yumurta sarısının sallanması, sarının kabuğa yapışması ve hava boşluğunun yer değiştirmesi olarak sıralanabilir. Sayılan son üç madde depolama hatalarından kaynaklan maktadır. İç yapı ile ilgili bozuklukl ar ışık kontrolü ile ayıklanabilir (Graves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Aksoy 1994, Mercia 1995).
İngiltere de her yıl kuluçka makinasına konulan yumurtala rın % 10 yada daha fazlasının dölsüz olduğu tespit edilmiştir. Bu gibi yumurtala r sadece kaz yetiştiriciliği için değil kuluçka makinasında kullanılabilecek alanları doldurmal arı, iş gücünde ve iş idaresind e kayıplara neden olurlar (Ensminger 1992).

Yılmaz Yavuz

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #4 : Ocak 17, 2012, 03:06:29 ÖS »
5. KULUÇKA
Kaz yumurtala rının kuluçka süresi 28-32 gün arasında değişir. Bu süre ırklara göre 28 gün ila 35 gün arasında değişiklik de göstermektedir. Örneğin hafif cüsseli bir ırk olan Çin kazlarında kuluçka süresi 28-30 gün; Emden, Mısır ve Touloused e kazlarında ise 33-35 gün olarak bildirilm iştir (Graves 1985, Feltwell 1992).
5.1. Doğal kuluçka
Doğal kuluçka, kaz yumurtala rı için en ideal olan kuluçka şeklidir. Fakat doğal kuluçkada kazların kullanımı ekonomik değildir. Bu nedenle doğal kuluçka ile kaz üretmek için hindi, tavuk ve Moskova ördekleri gibi kanatlı türleri kullanılabilmektedir. Bu konuda yapılan bir çalışmada en iyi kuluçka sonuçları Moskova ördekleri kullanıldığında alınmıştır (Parkhurst ve Mountney 1987, Mercia 1995).
Doğal kuluçkada kazların büyüklüğüne bağlı olarak altlarına 10-15 yumurta konulabil ir. Moskova ördeğinin altına 6-8 yumurta konabilir ken, bir tavuğun altına 4-6 adet kaz yumurtası konulabil ir. Tavuklar kaz yumurtala rını çeviremediklerinden, günde 2 kez olmak üzere çevirme işlemi elle yapılmalıdır. Kuluçkanın 15. gününden sonra, çevirme işlemi esnasında yumurtala r üzerine ılık su serpilmel idir (Nowland 1997).
Yumurtala r tavuklar altına konulduğu zaman, yumurtada n çıkan civcivler folluktan alınarak ılık bir yerde birkaç saat muhafaza edilirler . Eğer kaz civcivler i folluktan alınmazsa, tavuk erkenden folluğu terk edebilir. Aynı durum kazlar içinde geçerlidir. Yumurtada n çıkış işleminin tamamlanm ası biraz zaman aldığı için, yumurtada n çıkan kaz civcivler i folluktan alınmalıdır. Aksi takdirde gurk tavuk veya gurk kaz yumurtada n çıkış işlemi tamamlanm adan önce yumurtada n çıkmış kaz palazları ile birlikte yuvayı terk edebilir ve diğer yumurtala rın üzerine yatmayabi lir (Hamre 1980, Gleaves19 97).
5.2. Suni kuluçka
Suni kuluçka, kaz yumurtala rı için en ekonomik olan kuluçka şeklidir. Kuluçka makinalarında bir seferde binlerce yumurta kuluçka edilebili r. Fakat kuluçka makinaları doğru olarak yönetilmezlerse, kuluçka randımanı düşer. Döllülük oranı yaklaşık % 90 olmasına rağmen, kuluçkaya konan yumurtala rdan çıkışlar genellikl e % 40'ın üzerine çıkmaz (Nowland 1997).
Yumurtala r üzerinde yavaş hava hareketin e sahip kuluçka makinalarında yumurtada n çıkış, hızlı hava hareketin e sahip kuluçka makinalarındaki yumurtada n çıkıştan daha iyidir. Yavaş hava hareketi, eşit buharlaşma ve düzenli bir bakım için yumurtala rın tüm kısımları üzerinde havanın eksiksiz bir şekilde dağılımı sağlanmış olur (Nowland 1997).
Kuluçka makinasında en iyi sonucun alınabilmesi için, kaz yumurtala rı tavuk yumurtala rındaki gibi 900 değil 1800 çevrilerek elde edileceği görüşleri vardır (Parkhurst ve Mountney 1987, Mercia 1995, Nowland 1997). Bu konuda Fransa da 18 kuluçka makinasında 2000 kaz yumurtası kullanılarak yapılan araştırmada, yatay olarak yerleştirilen yumurtala rda bu görüşü destekley en sonuçlar alınmıştır (Tablo 2).
Tablo 2. Farklı açılarla yerleştirilen yumurtala rdan çıkım sonuçları (Nowland 1997)
Dik konan yumurtala r Yatay konan yumurtala r
Çevirme açısı Çevirme açısı
90 120 90 120 180
Tüm yumurtala rdan çıkış (%) 49.0 66.6 69.2 69.8 69.2
Döllü yumurtala rdan çıkış (%) 64.0 85.3 86.2 88.9 89.4
Ziraat araştırma merkezi Fransa.
Kuluçka makinası tam dolu değilse, yumurtala r kuluçka makinasının tamamına eşit olarak dağıtılmalıdır. Makinanın doluluğu % 60 dan daha az olduğunda ısı 0.2 °C artırılmalıdır (Nowland 1997). Yumurtala r çıkıma alınırken üzerlerine sadece bir kez su serpilmel i yada suya daldırılmalıdır.
Yumurtada n çıkan kaz civcivler i 3-4 saat sonra kuluçka makinasından alınmalı ancak civcivler in tamamen kuruyup kurumadığına dikkat edilmelid ir. Çıkan civcivler, ısısı 37 °C ve nispi nemi % 80 olan bölmelerde muhafaza edilmelid ir. Çıkım aşamasındaki yumurtala ra, kuluçka makinasındaki yumurta kabuklarının uzaklaştırılması dışında müdahale edilmemel idir (Feltwell 1992, Nowland 1997).
5.3. Kuluçka randımanını etkileyen faktörler
Kuluçka randımanını etkileyen faktörlerden bazıları şunlardır: döllülük, yumurta ağırlığı, genetik yapı, besleme, hastalıklar, yumurta seçimi, yumurtala rın toplanması, depolanma sı ve temizliği (Ensminger 1992).
5.3.1. Döllülük
Bir sürüde bir yada birden fazla erkek kaz steril değilse, döllü yumurta elde edilebili r ve yumurtala rdan civciv çıkarılabilir. Döllülüğü etkileyen faktörler arasında; hayvanların yaşı, besleme ve çiftleşme arasındaki süre gibi faktörler sayılabilir. Çiftleşmeden sonraki ilk 24 saat içinde alınan yumurtala rın bazıları döllü olabilir. Fakat genellikl e döllü yumurta elde etmek için erkek ve dişi kazların en az 2 hafta önce bir araya getirilme si gerekir (Ensminger 1992).
Döllülük açısından dikkate alınması gereken bir diğer faktör de sürü büyüklüğüdür. Kazlarda en uygun sürü büyüklüğünün 250 olduğu bildirilm esine rağmen (Saghy 1994), Rusya’da yapılan bir araştırma (Sapelkin ve ark.1992) sürü büyüklüğü arttıkça dişi kaz başına alınacak palaz sayısının arttığını göstermektedir. Bu çalışmada, İtalyan kazlarını 200, 400, 600 ve 1704 adetten oluşan dört gruba ayırmışlardır. Erkek dişi oranının 1:3 olduğu gruplarda sırasıyla ortalama yumurta üretimi 30.3, 29.5, 30.0 ve 30.0 adet/kaz; döllülük % 86.6, 88.4, 89.6 ve 93.1; kuluçka randımanı % 80.4, 83.4, 81.4 ve 84.2; palaz üretimi 20.8, 21.5, 21.9 ve 23.5 palaz/dişi kaz ve kazların yaşama gücü % 98.1, 97.7, 98.0 ve 97.9 olarak tespit edilmiştir.
5.3.2. Yumurta ağırlığı
Polonya’da 879 Bilgoraj kaz yumurtasının kullanıldığı bir çalışmada (Purchajda 1988), yumurta ağırlığının döllülük ve kuluçka randımanı üzerine etkisi araştırılmıştır. Ağırlıkları 151-205 g arasında değişen yumurtala rın kullanıldığı çalışma sonucunda; en düşük fertilite (% 82.8) en hafif yumurtala rda, en yüksek fertilite ise (% 100) 201-205 g arası yumurtala rda bulunmuştur. Fertil yumurtala rdaki en yüksek kuluçka randımanı (% 69.1) 161-165 g ağırlığa sahip yumurtala rda, en düşük kuluçka randımanı (% 33.3) ise en hafif yumurtala rda tespit edilmiştir. Civcivler in çıkış ağırlıkları ile yumurta ağırlığı arasında önemli bir korelasyo n bulunmuş (0.64) ancak yumurta ağırlığının civciv cinsiyeti ni etkilemed iği görülmüştür.
5.3.3. Genetik yapı
Kuluçka randımanının kalıtsal bir özellik olduğu konusunda ortak bir görüş vardır ve bu faktörler arasında, kan yakınlığı, melezleme, letal ve semiletal genler ile yaş gibi faktörler sayılabilir (Ensminger 1992, Nowland 1997)
Dışarıdan damızlık katılmayan kapalı yetiştirmelerde, kuluçka randımanı bakımından seleksiyo n yapılmadığında hem tavuklard a hem de hindilerd e yumurtada n çıkışın düştüğü görülmüştür. Aynı durum kazlar için de geçerlidir. Seleksiyo n uygulanar ak yapılan melezleme lerde genellikl e kuluçka randımanı yükselir. Ayrıca kümes hayvanlarında 30’dan fazla letal ya da semiletal gen bilinmekt edir. Bu genler kuluçkanın sonunda ya da yumurtada n çıktıktan sonra gelişmiş embriyonu n ölümüne sebep olurlar (Ensminger 1992).
5.3.4. Beslenme
Verimin hangi döneminde olursa olsun damızlık kazlara vitamin ve mineral takviyesi yapmakla kuluçka randımanı artırılabilir. Kuluçka veriminin düşmemesi için rasyonun ham selüloz düzeyi de % 10’u geçmemelidir. Körpe yeşil yemler ve hayvansal protein kaynakları kuluçka randımanını artırmaktadır. Şeker pancarı (maksimum 300 g/hayvan/gün) ve havuç gibi yemlerle beslenen kazların yumurtala rında şeker depolarının arttığı, bunun da embriyo tarafından kullanılarak karaciğerde glikojen halinde depolanıp kaz gelişimini hızlandırdığı ifade edilmiştir (Coşkun ve ark. 1997). Kazlara yumurta verim döneminden en az 1 ay önce, yumurta ve yumurtada n çıkış için ihtiyaç duyulan tüm besinleri içeren pelet yemler verilmeli dir (Hamre 1980, Anonim 1997).
5.3.5. Hastalıklar
Kazlar hastalıklara oldukça dayanıklıdırlar ve birçok yaygın kanatlı hastalıklarına duyarlı değildirler. Kazlarda rastlanab ilen enfeksiyöz hastalıklar arasında; koksidiyo z, botulizm, kolera, koriza, beyaz göz, paratifo, spiroketo zis ve sinüzit sayılabilir ve bu hastalıkların bazıları kuluçka randımanını olumsuz yönde etkilemek tedir (Gleaves 1985, Parkhurst ve Mountney 1987, Ensminger 1992, Nowland 1997).
5.3.6. Yumurtala rın depolanma
Bogenfürst (1989) yaptığı çalışmasında, kaz yumurtala rını depoladığı yerde % 75 relatif nem ve ilk 14 gün için 10-15 °C daha sonraki 15-24. günler arasında ise 18-22 °C’lik ısı sağlamıştır. 10, 17 ve 24 gün süreyle depolamanın etkisini incelediği çalışmasında ayrıca depolamanın 1. ve daha sonra her 5. gününde 5 saat süreyle % 70 relatif nem ve 37.8°C’lik ısı uygulaması yapmıştır. Kontrol grubunda ki yumurtala ra bu uygulamayı yapmamıştı. Elde ettiği sonuçlar Tablo 3’de özetlenmiştir.
Tablo 3. Farklı depolama süreleri ve 1. ve daha sonra her 5. günde bir uygulanan depolama şartlarının kuluçka randımanı üzerine etkileri (Bogenfürst, 1989).
Kuluçka randımanı, %
Gün İşleme tabii tutulan yumurtala r Kontrol
10 85.7 79.7
17 80.5 64.5
24 61.3 20.7
Kontrol grubunda kuluçka süresinin üç depolama süresi ile bağlantılı olarak sırasıyla 4, 6.5 ve 8 saat daha uzun olduğu, erken embriyoni k ölüm oranı, blood-ringer ve zayıf civciv oranının ilk 5 gün yüksek ısı uygulanan grupta son derece az olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak periyodik olarak sıcak yerlerde tutulan kaz yumurtala rında kuluçka randımanının önemli ölçüde arttığı ve özellikle depolama süresinin uzun olduğu durumlard a etkinin daha da yüksek olduğu açık olarak görülmektedir.
5.3.7. Yumurtala rın temizliği
Küba’da 11858 kaz yumurtası üzerinde yapılan bir çalışmada (Ramos ve ark. 1989), kaz yumurtala rı kuluçka makinasına konulmada n önce yıkama ve kuru temizleme olarak iki farklı işlemle tabii tutulmuş, uygulamal arın yumurta fertilite sinde (% 99.73 ve 99.61) ve kabuk altı ölümlerde (% 7.51 ve 8.09) önemli bir fark tespit edilememiştir. Kuluçka randımanı ise kuru temizleme de yıkama yapılanlara göre daha yüksek (% 83.03, % 80.51) bulunmuştur.
6. KULUÇKAHANEDE UYGULANAC AK İŞLEMLER
6.1. Fumigasyo n
Yumurtala rın mikroplar dan arındırılması amacıyla, yumurtala r folluklar dan toplanır temizleni r daha sonra kuluçka makinalarına konulmada n önce ve kuluçka makinalarına konuldukt an sonra formaldeh it gazı ile fumige edilir. Bu uygulama kuluçka makinalarının temizliğinde de en çok kullanılan yöntemlerden birisidir (Saghy 1994, Petersime).
Gerek fumigasyo n odasında gerekse kuluçka makinasında yapılacak fumigasyo nun başarılı olabilmes i için aşağıdaki şartlar sağlanmalıdır;
• Sıcaklık ve rutubet maksimum etkinlik için gereklidi r.
• Kimyasal maddeler doğru miktar ve oranlarda kullanılmalıdır.
• Uygulama en az 20 en çok 30 dakika sürmelidir.
• Yumurtala r temiz olmalıdır.
• Fumigasyo n sonrası yumurtala r fumigasyo n odasında tutulmama lıdır. Yetersiz havalandırma sonucu gazın yumurtala rın üzerinden tamamen atılamaması embriyola ra zarar verebilir (Petersime).
6.1.1. Fumigasyo n odasında fumigasyo n
Yumurtala r biriktiri ldikten sonra kuluçka makinasına konulmada n önce de fumige edilebili rler. Sağlıklı bir fumigasyo n yapılabilmesi için bir fumigasyo n odasında olması gereken özellikler şunlardır;
• 24-27 °C sıcaklığa sahip olmalıdır.
• Rutubet % 70 olmalıdır.
• İyi bir hava dağılımı sağlayacak fan sistemine sahip olmalıdır.
• Fumigasyo n sonrası gazların hızlı bir şekilde dışarı atılmasını sağlayacak hava bacaları veya otomatik havalandırma sistemine sahip olmalıdır.
• Ayrıca kapıda açılıp kapatılabilen bir açıklık bulunmalıdır.
Fumigasyo n odası içinde 1 m3 alan için bir kap içerisine 1.2 cc formalin (% 37.5) ile 0.6 g potasyum permangan at karışımı konularak fumigasyo n yapılır. Yumurtala r 20 dakikadan fazla tutulmama lıdır (Ensminger 1992). Formalin ve potasyum permangan at arasındaki reaksiyon çok şiddetli ve hızlı şekillenir. Bu uygulamanın tüm safhalarında kimyasal maddeleri n cilde, ağza, burun delikleri ne ve gözlere değmemesine dikkat edilmelid ir. Ayrıca reaksiyon sonucu meydana gelen gazın solunmama sı gerekir (Ensminger 1992, Saghy 1994).
6.1.2. Geliştirme Makinasında Fumigasyo n
Geliştirme makinası içerisinde var olan ısı ve nem koşulları, fumigasyo n için elverişli bulunmakt adır. Burada en iyi fumigasyo n zamanı yumurtala rın makinaya konuldukt an ve gerekli ısı ve rutubet şartları sağlandıktan sonradır. Diğer günlerde de fumigasyo n yapılabilmesine rağmen 24-96 saatler arasında kesinlikl e fumigasyo n yapılmamalıdır. Bu dönemde yapılacak bir fumigasyo n çok miktarda embriyonu n zarar görmesine neden olacaktır.
Fumigasyo n işleminde kullanılacak olan maddeleri n miktarı, fumigasyo n odasında kullanılan ile aynıdır .
Fumigasyo n yapılırken kapı ve havalandırma bacaları kapalı olarak makina 20-30 dakika arası çalışır vaziyette tutulur. Bu süre sonrası formaldeh it kabı makinadan alınıp, kapılar açık olarak makina 30 dakika çalıştırılmalıdır. Daha sonra kapılar kapatılır ve makina uygun şekilde ayarlanır (Petersime, Aksoy 1994).
6.1.3. Çıkım Makinasında Fumigasyo n
Çıkım makinasında mikroorga nizmalar çok çabuk üreme ve çoğalma eğilimi gösterdikleri için yumurtala rı uzun süreli fumige etme ihtiyacı duyulabil ir. Bu amaçla yumurtala r transfer edildikte n sonra, makina içerisine bir tava içerisinde 300 cc formalin ve 200 cc su konulur. Tava civcivler dışarı alınıncaya kadar makinade tutulur (Petersime, Aksoy 1994).
Yukarıda anlatılan fumigasyo n işlemlerinin başarılı olabilmes i için kuluçkahane içerisinde temizliğe ve hijyenik kurallara tam olarak uyulmalıdır. Ayrıca başarılı bir kuluçka uygulaması için;
• kuluçka makinalarının bulunduğu odanın sıcaklığı 22 °C olmalıdır,
• odanın nemi % 55-65 arasında olmalıdır,
• odanın yalıtımı ve havalandırması iyi yapılmalıdır,
• kuluçkahanede hava akımına izin verilmeme lidir,
• dış kapı direk olarak kuluçka makinalarının bulunduğu odalara açılmamalıdır (Petersime).
Uygulayıcının formaldeh it dumanından etkilenme mesi amacıyla, fumigasyo n sonrası kuluçka makinalarını açmadan önce çıkacak olan gazın uzaklaştırılmasını sağlamak için kuluçka makinasının bulunduğu odanın pencerele ri ve kapıları açılmalıdır. Uygulama sırasında uygun gaz kartuj filtresi olan solunum maskesini n kullanılması iyi olur (Nowland 1997).
6.2. Kuluçka makinalarında uygulanan işlemler
Kaz yumurtala rının kuluçkası sırasında diğer kanatlı yumurtala rından farklı olarak kuluçka makinasında çeşitli işlemler yapmak gerekir. Kaz yumurtala rına yüksek nem gerekli olduğu için yumurtala ra günlük olarak ılık su serpilmel idir. Kuluçkanın 15. gününden sonra, yumurtala r iki günde bir 37.5 °C’lik suya tam olarak daldırılmalıdır. Kuluçkanın son bir haftasında her gün bir dakika süreyle suya daldırılmalıdır (Hamre 1980, Gleaves19 97, Nowland 1997).
Kuluçka makinalarında nem dikkat edilmesi gereken en önemli noktalard an birisidir . Gerekli rutubeti sağlamak için 37.5 °C’lik suyu püskürtebilecek çok ince bir hortum düzeneği kuluçka makinasına yerleştirilebilir. Doğal kuluçkada kuluçkanın son haftasında yumurtala r üzerinde 39 °C’lik suyla ıslatılmış küçük bir battaniye nin 1 saat süre ile tutulması iyi bir uygulama olarak tavsiye edilmekte dir (Feltwell 1992, Gleaves 1997).
Kaz yumurtala rının kuluçkasında uygulanan bir başka yöntemde ihtiyaç duyulan sıcaklık, rutubet, su püskürtme ve soğutma süreleri Tablo 4’de gösterilmiştir. Burada kullanılan su 18-24 °C sıcaklıkta olmalı ve içerisine dezenfekt an katılmalıdır. Soğutma sonunda yumurta kabuk sıcaklığı 30 °C’ye inmelidir . Su püskürtme yumurtanın soğutulmasına yardımcı olmasının yanı sıra yumurta iç zarlarının kurumasını da engelleme ktedir (Petersime).
Tablo 4. Kaz yumurtala rının kuluçka istekleri (Petersime).
Gün Sıcaklık F Rutubet F Açıklamalar
1 100 86-88
2 100 86-88
3 100 86-88
4 100 86-88
5 100 86-88 Su püskürtme + soğutma 5 dakika
6 99.8 85 Su püskürtme + soğutma 5 dakika
7 99.8 85 Su püskürtme + soğutma 5 dakika
8 99.8 85 1. kontrol ve su püskürtme
9 99.8 85 Su püskürtme + soğutma 10 dakika
10 99.8 85 Su püskürtme + soğutma 15 dakika
11 99.8 85 Su püskürtme + soğutma 20 dakika
12 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 25 dakika
13 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
14 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
15 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
16 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
17 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
18 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
19 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
20 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 30 dakika
21 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
22 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
23 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
24 99.5 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
25 99 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
26 99 85 Su püskürtme + soğutma 35 dakika
27 99 85 27. gün sonunda 2. Kontrol ve transfer
28 99 95
29 99 95
30 99 95
Kuluçka makinalarında kaz yumurtala rı için günlük çevirme miktarının 3-8 defa olduğu bildirilm ekle birlikte günde 24 defa çevirmeninde zararsız olduğu bildirilm iştir (Feltwell 1992).
6.3. Kuluçka kusurları
Damızlık yumurtala rın kuluçkalanması sırasında çeşitli sebeplerd en dolayı az sayıda ve kusurlu civciv çıkışı olmaktadır. Kazlara özgü bir kuluçka kusuru yoktur. Diğer kümes hayvanlarında bilinen kuluçka kusurları kazlarda da ortaya çıkabilmektedir.
Dölsüz yumurta ve yumurtada embriyo gelişmesinin olmamasının nedenleri arasında; erkek-dişi oranının yanlış hesaplanm ası, yumurtala rın uzun süre bekletilm esi, kusurlu erkekleri n olması, enfeksiyöz bir hastalık ve yemlerde A, D, E, B12 vitaminle rinin noksanlığı gibi faktörler sayılabilir.
Erken dönemde embriyoni k ölümlerin olmasında ise; kuluçka sıcaklığının çok yüksek olması, yanlış fumigasyo n usulü uygulanma sı sayılabilir. Fazla miktarda kabuk altı ölümlerine rastlanılması durumunda ise; kuluçka sıcaklığının çok yüksek veya düşük olması, çevirme hatalarının yapılması, hatalı havalandırma, sürüde enfeksiyo n bir hastalığa rastlanma sı gibi nedenler sayılabilir.
Civcivin kabuğu kırarak kabuk içinde ölmesinde; düşük rutubet ve sıcaklık, kısa süre için çok yüksek sıcaklık etkili olur.
Kabuğa yapışmış civcivler e ise; yumurta çok fazla kurutulmuş yada çıkış döneminde düşük rutubet olmasından kaynaklanır.
Çok küçük civcivler in çıkmasında; küçük yumurta, düşük rutubet, yüksek sıcaklık gibi faktörler etkilidir .
Çıkımın erken olması fazla sıcaklıktan, uzaması ise düşük sıcaklıktan kaynaklanır (Gillespie 1992).
7. SONUÇ
Ülkemizde kaz yetiştiriciliği yapan vatandaşların kuluçka konularında yeterince bilinçli olmadığı ve bu işlemleri daha çok ailelerin de gördükleri şekilde yaptıkları bir gerçektir. Bunun için kaz yetiştiriciliğinde kuluçka konularında vatandaşın bilinçlendirilmesi gereklidi r.
Kuluçka makinasına konulacak yumurtala ra makinada uygulanac ak işlemlerin yanı sıra, makinaya konulmada n önce uygulanac ak işlemlere de dikkat etmek gerekir. Bunun için bekletme süresi ve depolama şartlarına bağlı olarak 10-14 günden daha fazla bekletile n yumurtala rda kuluçka randımanı, istenildiği kadar optimum şartlar sağlansa bile olumsuz şekilde etkilenir . Bekletmen in zararlarını azaltmak için çeşitli uygulamal arın yapılması zorunludu r. Unutulmam alıdır ki kuluçka sonuçları, bir dizi küçük ayrıntının üzerine gidilmesi yle büyük ölçüde iyileştirilmekte ve bu uygulamal ar için yapılacak masraf, fazlası ile telafi edilmekte dir.
Suni kuluçka doğal kuluçkaya göre daha ekonomikt ir. Kazlardan alınan az sayıdaki yumurtanın değerlendirilmesi daha iyi olur. Kazlar doğal kuluçkaya yatırılırsa yumurta verimi kesileceği için üretici açısından bu durum zararlı olacaktır. Ayrıca bir kaz altına kuluçka için yaklaşık 15 yumurta konulabil irken kuluçka makinalarında bu miktar çok daha fazladır.

ismail_ural

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #5 : Ocak 17, 2012, 04:00:53 ÖS »
abicim değerli bilgileri ni eya araştrmanı bildirdiği n iin tşkr ederim sağolasın. siteyi araştırdım bulamadım. bu bilgiler bana yetti hatta fazla geldi :) 
bir arkadaşım ısı nem ve çevirme konusunda   farklı olduğunu  çok fazla çevilmemesi gerektiğini hatta ısının 39.4 olması gerektiğini söyledi. onun çin tereddütte aldım ama bu açıklamada  bildiğimiz usulden bahsedio :)  teşekkür ederim paylaşımın için . Ben sadece aracıyım çıkarıp teslim edicem kendim beslemiyo rum.  Mahcup olmak isemedim. Bari çıkartalım bi işe yarasın. İlginize tşkr ederim. 

Yılmaz Yavuz

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #6 : Ocak 17, 2012, 04:18:42 ÖS »
abi o arkadaşın yanılmış. Kaz yumurtası 39 derecede mümkün değil kuluçka yapılmaz. Hatta yukarıdaki yazıyı dikkatli okursan beşinci günden itibaren yumurtanın makine dışına çıkartılıp üzerine su püskürtülmesi belli bir süre soğutulduktan sonra makineye konulması işlemi var.
Hatta son hafta fazla sıcaklık ve fazla nem dolayısıyla yumurta içinde şişen yumurtayı delemeyen civcivler olduğunu bizzat tecrübe ettim.

tufan satıcı

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #7 : Nisan 05, 2012, 12:15:16 ÖÖ »
Sn. Yılmaz Yavuz' un yayınladığı dökümandaki; Tablo 4, Kaz yumurtala rının kuluçka istekleri'' başlığında ki bilgileri uyguluyor um, daha uygun bir bilgi ben de bulamadım internett e. Burada, 8.gün demesine rağmen 2 gündür döl kontrolü yapıyorum. Kuluçkaya koyduğum 30 yumurtada n sadece 6 tanesi döllü gibi görünüyor. Diğer 24 yumurtayı makinadan çıkarsam mı ? acaba bir mucize olur mu? bu kadar günden sonra hayat belirtisi olabilir mi? Daha önce kaz kuluçka tecrübesi olan arkadaşlar yardımcı olursa sevinirim,, şimdiden teşekkürler....

veyisogullaı kulucka

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #8 : Nisan 05, 2012, 09:52:59 ÖÖ »
siz 10 veya 12 . günde kontrol edin daha net belli olur.

Uğur ÖZTÜRK

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #9 : Nisan 06, 2012, 03:14:26 ÖS »
Bazı yumurtala rın gelişimi diğerlerine göre daha yavaş oluyor buda kıyaslama yapınca insanı yanıltıyor. Kesinlikl e kaz yumurtasında 10 günden önce karar vermeyin.

tufan satıcı

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #10 : Nisan 07, 2012, 10:42:36 ÖS »
Sn arkadaşlar,, bugün kaz kuluçkasının 10. günü, daha önce belirttiğim gibi sadece 6 adet yumurta döllü; embriyola r oluştu,, hareketle ri oldukça belli oluyor,, diğer 24 adet yumurtayı makinadan çıkarttım yerlerine tavuk yumurtası koydum,, 30 dereceden kademeli olarak birer derece 37 dereceye kadar çıkartacağım,, bu arada kaz yumurtala rının soğutması da makina içersinde olmuş olacak,, şimdiye kadar 5 dakikadan fazla soğutma yapmadım, su püskürtme işlemini 5.nci günden itibaren aksatmıyorum.çıkım sepetine kadar 17 gün, çıkıma 20 gün kaldı, inşallah başka bir problem çıkmaz...

İSMAİL KAZANCI

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #11 : Ekim 16, 2012, 11:39:00 ÖÖ »
Yılmaz bey çok güzel bilgiler paylaştınız emeğinize sağlık

ömer faruk osmanoğlu

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #12 : Mart 19, 2013, 11:31:07 ÖÖ »
Bana arkadasım kaz yumurtası verdi makinada tavuk yumurtala rı vardı onların yanına koydum yaklasık 4 gün oldu şimdi ne yapmam lazım bana biri anlatabil irmi ben yukardaki yazıyı okudum ama tam olarak ne yapacagımı anlamadım nerden bulastık bu kaz işine bilmiom  :)

MUSTAFA GÜR

  • Ziyaretçi
Ynt: kaz yumurtası kuluçka tekniği hk.
« Yanıtla #13 : Mart 26, 2013, 12:02:02 ÖS »
Bana arkadasım kaz yumurtası verdi makinada tavuk yumurtala rı vardı onların yanına koydum yaklasık 4 gün oldu şimdi ne yapmam lazım bana biri anlatabil irmi ben yukardaki yazıyı okudum ama tam olarak ne yapacagımı anlamadım nerden bulastık bu kaz işine bilmiom 


HAYIRLI OLSUN ÖMER KARDEŞİM BU KAZ KULUÇKASI KADAR TELAŞELİ BAŞKA Bİ ŞEY VARMI ACABA DİYE DÜŞÜNDRYR İNSANI TAVUK YUMURTASI İLE KAZ YUMURTASI ARASINDA ISI NEM YUMURTA POZİSYONU ÇEVİRME VE DAHA SAYAMADIK LARIM KADAR FARK VAR İNŞ. ÇIKIM ALIRSIN

BOL ÇIKIMLAR KARDEŞİM KOLAY GELSN..